FreeBSD handboek

The FreeBSD Dutch Documentation Project

Copyright © 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 The FreeBSD Dutch Documentation Project

Welkom bij FreeBSD! Dit handboek behandelt de installatie en het dagelijks gebruik van FreeBSD 6.3-RELEASE en FreeBSD 7.0-RELEASE. Aan deze handleiding wordt nog gewerkt, en is het resultaat van het werk van veel mensen. Veel hoofdstukken of paragrafen bestaan nog niet en wat bestaat dient soms nog bijgewerkt te worden. Als de lezer mee wil helpen aan dit project kan een mail gestuurd worden naar de FreeBSD documentatieproject mailinglijst. De meest recente versie van dit document is te vinden op de FreeBSD website. Eerdere versies van dit handboek zijn te vinden op http://docs.FreeBSD.org/doc/. Het kan ook gedownload worden in veel verschillende formaten en compressiewijzen van de FreeBSD FTP server of een van de vele mirrorsites. Een gedrukt exemplaar van het handboek is te koop bij de FreeBSD Mall (Engels). Het handboek kan ook doorzocht worden.

[ Opgedeeld HTML bestand / Enkel HTML bestand ]
Inhoudsopgave
Voorwoord
I. Beginnen
1. Introductie
1.1. Overzicht
1.2. Welkom bij FreeBSD!
1.3. Over het FreeBSD project
2. FreeBSD installeren
2.1. Overzicht
2.2. Voorbereidende taken
2.3. Beginnen met de installatie
2.4. Inleiding Sysinstall
2.5. Schijfruimte toewijzen
2.6. Wat installeren
2.7. Installatiemedia kiezen
2.8. De installatie bevestigen
2.9. Instellingen na de installatie
2.10. Ondersteunde hardware
2.11. Problemen oplossen
2.12. Installeren voor gevorderden
2.13. Aangepaste installatiemedia maken
3. UNIX® beginselen
3.1. Overzicht
3.2. Virtuele consoles en terminals
3.3. Rechten
3.4. Mappenstructuur
3.5. Organisatie van schijven
3.6. Het koppelen en ontkoppelen van bestandssystemen
3.7. Processen
3.8. Daemons, signalen en het stoppen van processen
3.9. Shells
3.10. Teksteditors
3.11. Apparaten en apparaatnodes
3.12. Binaire formaten
3.13. Meer informatie
4. Applicaties installeren: packages en ports
4.1. Overzicht
4.2. Overzicht van softwareinstallatie
4.3. Applicaties zoeken
4.4. Het packagessysteem gebruiken
4.5. De Portscollectie gebruiken
4.6. Activiteiten na het installeren
4.7. Omgaan met kapotte ports
5. Het X Window systeem
5.1. Overzicht
5.2. X begrijpen
5.3. X11 installeren
5.4. X11 instellen
5.5. Lettertypen gebruiken in X11
5.6. De X beeldschermmanager
5.7. Bureaubladomgevingen
II. Algemene taken
6. Bureaubladapplicaties
6.1. Overzicht
6.2. Browsers
6.3. Productiviteit
6.4. Documentviewers
6.5. Financiën
6.6. Samenvatting
7. Multimedia
7.1. Overzicht
7.2. Geluidskaart installeren
7.3. MP3 audio
7.4. Video afspelen
7.5. TV-kaarten installeren
7.6. Scanners
8. De FreeBSD-kernel instellen
8.1. Samenvatting
8.2. Redenen om een aangepaste kernel te bouwen
8.3. Bouwen en installeren van een aangepaste kernel
8.4. Het instellingenbestand
8.5. Apparaatnodes maken
8.6. Problemen oplossen
9. Afdrukken
9.1. Overzicht
9.2. Inleiding
9.3. Standaardinstallatie
9.4. Geavanceerde printerinstallatie
9.5. Printers gebruiken
9.6. Alternatieven voor het standaard wachtrijsysteem
9.7. Problemen oplossen
10. Linux® binaire compatibiliteit
10.1. Overzicht
10.2. Installatie
10.3. Mathematica® installeren
10.4. Maple™ installeren
10.5. MATLAB® installeren
10.6. Oracle® installeren
10.7. SAP® R/3® installeren
10.8. Gevorderde onderwerpen
III. Systeembeheer
11. Instellingen en optimalisatie
11.1. Overzicht
11.2. Initiële instellingen
11.3. Hoofdinstellingen
11.4. Toepassingen instellen
11.5. Diensten starten
11.6. cron instellen
11.7. Gebruik van rc met FreeBSD
11.8. Netwerkkaarten instellen
11.9. Virtuele hosts
11.10. Instellingenbestanden
11.11. Optimaliseren met sysctl
11.12. Harde schijven optimaliseren
11.13. Fijnafstemming van kernellimieten
11.14. Wisselbestandruimte toevoegen
11.15. Energie- en bronnenbeheer
11.16. FreeBSD ACPI gebruiken en debuggen
12. Het FreeBSD opstartproces
12.1. Overzicht
12.2. Het bootprobleem
12.3. De bootmanager en opstartstadia
12.4. Interactie met de kernel tijdens opstarten
12.5. Device hints
12.6. Init: start van procesbesturing
12.7. Afsluitvolgorde
13. Gebruikers en basis accountbeheer
13.1. Overzicht
13.2. Inleiding
13.3. De superuser account
13.4. Systeemaccounts
13.5. Gebruikersaccounts
13.6. Accounts wijzigen
13.7. Gebruikers beperken
13.8. Groepen
14. Beveiliging
14.1. Overzicht
14.2. Introductie
14.3. FreeBSD beveiligen
14.4. DES, MD5 en crypt
14.5. Eenmalige wachtwoorden
14.6. TCP wrappers
14.7. KerberosIV
14.8. Kerberos5
14.9. OpenSSL
14.10. VPN via IPsec
14.11. OpenSSH
14.12. Bestandssysteem toegangscontrolelijsten
14.13. Monitoren van beveiligingsproblemen met andere software
14.14. FreeBSD beveiligingswaarschuwingen
14.15. Procesaccounting
15. Jails
15.1. * Overzicht
15.2. * Termen gerelateerd aan jails
15.3. * Introductie
15.4. * Creeëren en controleren van jails
15.5. * Optimaliseren en administratie
15.6. * Toepassing van jails
16. Verplichte Toegangscontrole (MAC)
16.1. Overzicht
16.2. Sleuteltermen in dit hoofdstuk
16.3. Uitleg over MAC
16.4. MAC labels begrijpen
16.5. Module-instellingen
16.6. MAC module bsdextended
16.7. MAC module ifoff
16.8. MAC module portacl
16.9. MAC beleidsinstellingen met labelmogelijkheden
16.10. MAC module partition
16.11. MAC module meerlagen beveiliging
16.12. MAC module Biba
16.13. MAC module LOMAC
16.14. Instellen van een veilige omgeving met MAC
16.15. Nog een voorbeeld: MAC gebruiken om een webserver in te perken
16.16. Problemen oplossen met het MAC framework
17. Security Event Auditing
17.1. Overzicht
17.2. Sleutelwoorden in dit hoofdstuk
17.3. Installeren van audit ondersteuning.
17.4. Audit Configuratie
17.5. Het audit subsysteem beheren.
18. Opslag
18.1. Overzicht
18.2. Apparaatnamen
18.3. Schijven toevoegen
18.4. RAID
18.5. USB-opslagapparaten
18.6. Optische media (CD's) aanmaken en gebruiken
18.7. Optische media (DVD's) aanmaken en gebruiken
18.8. Diskettes aanmaken en gebruiken
18.9. Gegevensbanden aanmaken en gebruiken
18.10. Naar diskettes back-uppen
18.11. Back-up strategieën
18.12. Back-upbeginselen
18.13. Netwerk-, geheugen-, en bestandsgebaseerde bestandssystemen
18.14. Snapshots van bestandssystemen
18.15. Bestandssysteemquota
18.16. Schijfpartities versleutelen
18.17. Het versleutelen van de wisselbestand ruimte
19. GEOM: Modulair schijftransformatie framework
19.1. Overzicht
19.2. GEOM inleiding
19.3. RAID0 - aaneengeschakeld
19.4. RAID1 - spiegelen
19.5. GEOM Gate netwerk apparaten
19.6. Het labelen van schijven
19.7. UFS logboeken door middel van GEOM
20. De VINUM volume manager
20.1. Overzicht
20.2. Schijfgrootte
20.3. Snelheid van toegang
20.4. Betrouwbaarheid van data
20.5. Vinum objecten
20.6. Voorbeelden
20.7. Objectnamen
20.8. Vinum instellen
20.9. Het root bestandssysteem op Vinum
21. Virtualization
21.1. * Overzicht
21.2. * FreeBSD als gast OS
21.3. * FreeBSD als Host OS
22. Lokalisatie - I18N/L10N gebruiken en instellen
22.1. Overzicht
22.2. Beginselen
22.3. Lokalisatie gebruiken
22.4. I18N-programma's compileren
22.5. FreeBSD lokaliseren naar talen
23. Het scherp van de snede
23.1. Overzicht
23.2. FreeBSD-CURRENT vs. FreeBSD-STABLE
23.3. Broncode synchroniseren
23.4. De “wereld” opnieuw bouwen
23.5. Meerdere machines bijwerken
IV. Netwerkcommunicatie
24. Seriële communicatie
24.1. Overzicht
24.2. Inleiding
24.3. Terminals
24.4. Inbeldienst
24.5. Uitbeldienst
24.6. Seriële console opzetten
25. * PPP en SLIP
25.1. * Samenvatting
25.2. * Gebruikers PPP gebruiken
25.3. * Kernel PPP gebruiken
25.4. * Problemen oplossen met PPP verbindingen
25.5. * PPP gebruiken over Ethernet (PPPoE)
25.6. * Gebruik maken van PPP over ATM (PPPoA)
25.7. * SLIP gebruiken
26. Electronische mail
26.1. Overzicht
26.2. Gebruik maken van electronische mail
26.3. sendmail instellen
26.4. De Mail Transfer Agent vervangen
26.5. Problemen oplossen
26.6. Geavanceerde onderwerpen
26.7. SMTP met UUCP
26.8. Instellen om alleen te versturen
26.9. Mail gebruiken met een inbelverbinding
26.10. SMTP-authenticatie
26.11. Mail User Agents
26.12. fetchmail gebruiken
26.13. procmail gebruiken
27. Netwerkdiensten
27.1. Overzicht
27.2. De inetd “Super-Server”
27.3. Netwerkbestandssysteem (NFS)
27.4. Netwerkinformatiesysteem (NIS/YP)
27.5. Automatisch netwerk instellen (DHCP)
27.6. Domeinnaamsysteem (DNS)
27.7. BIND9 en FreeBSD
27.8. Apache HTTP server
27.9. File Transfer Protocol (FTP)
27.10. Bestands- en printdiensten voor Microsoft® Windows® clients (Samba)
27.11. Tijd synchroniseren met NTP
28. Firewalls
28.1. Inleiding
28.2. Firewallconcepten
28.3. Firewallsoftware
28.4. De OpenBSD Packet Filter (PF) en ALTQ
28.5. De IPFILTER (IPF) firewall
28.6. IPFW
29. * Geavanceerde netwerken
29.1. Samenvatting
29.2. Gateways en routes
29.3. * Draadloze netwerken
29.4. * Bluetooth
29.5. * Bridging
29.6. * Diskloze operatie
29.7. * ISDN
29.8. * Network Address Translation (NAT)
29.9. * Parallel Line IP (PLIP)
29.10. * IPv6
29.11. * Asynchronous Transfer Mode (ATM)
V. Appendix
A. FreeBSD verkrijgen
A.1. Cd-rom en DVD uitgevers
A.2. FTP sites
A.3. Anonieme CVS
A.4. CTM gebruiken
A.5. CVSup gebruiken
A.6. Portsnap gebruiken
A.7. CVS labels
A.8. AFS sites
A.9. rsync sites
B. Bibliografie
B.1. Boeken & tijdschriften over FreeBSD
B.2. Voor gebruikers
B.3. Voor beheerders
B.4. Voor programmeurs
B.5. Dieper in het besturingssysteem
B.6. Over beveiliging
B.7. Over hardware
B.8. UNIX® geschiedenis
B.9. Tijdschriften en periodieken
C. Bronnen op Internet
C.1. Mailinglijsten
C.2. Usenet nieuwsgroepen
C.3. World wide webservers
C.4. E-mail adressen
C.5. Shell accounts
D. PGP sleutels
D.1. Beambten
D.2. Leden Kernteam
D.3. Ontwikkelaars
FreeBSD begrippenlijst
Colofon
Lijst van tabellen
2-1. Voorbeeld van beschrijving van componenten
2-2. Partitieopmaak voor de eerste schijf
2-3. Partitieopmaak voor volgende schijven
2-4. Mogelijke beveiligingsprofielen
2-5. FreeBSD 4.X ISO imagenamen en verklaring
2-6. FreeBSD 5.X ISO imagenamen en verklaring
3-1. Schijf apparaatcodes
18-1. Naamconventies voor fysieke Schijven
20-1. Vinum samenstellingen
24-1. DB-25 naar DB-25 nulmodem-kabel
24-2. DB-9 naar DB-9 nulmodem-kabel
24-3. DB-9 naar DB-25 nulmodem-kabel
24-4. Signaalnamen
Lijst van figuren
2-1. Voorbeeld resultaten hardware-onderzoek
2-2. Sysinstall verlaten
2-3. Usage selecteren in het sysinstall hoofdmenu
2-4. Menu Documentation selecteren
2-5. Sysinstall menu Documentation
2-6. Sysinstall hoofdmenu
2-7. Sysinstall menu Keymap
2-8. Sysinstall hoofdmenu
2-9. Sysinstall opties
2-10. Een standaardinstallatie starten
2-11. Schijf kiezen voor FDisk
2-12. Typische FDisk partities voor wijzigen
2-13. FDisk partitie voor een hele schijf
2-14. Sysinstall menu Boot Manager
2-15. Schijf selecteren verlaten
2-16. Sysinstall Disklabel Editor
2-17. Sysinstall Disklabel Editor met standaardwaarden
2-18. Vrije ruimte voor de rootpartitie
2-19. Grootte van de rootpartitie wijzigen
2-20. Type van de rootpartitie kiezen
2-21. Root mountpunt kiezen
2-22. Sysinstall Disklabel Editor
2-23. Distributies kiezen
2-24. Distributies kiezen
2-25. Mediaselectie
2-26. Ethernetapparaat kiezen
2-27. Netwerkinstellingen voor ed0
2-28. inetd.conf bewerken
2-29. Standaard anonieme FTP instellingen
2-30. FTP welkomstbericht bewerken
2-31. exports bewerken
2-32. Beveiligingsprofielopties
2-33. Systeemconsole instellingen
2-34. Schermbeveiligingsopties
2-35. Schermbeveiliging activeringstijd
2-36. Systeemconsole instellingen verlaten
2-37. Regio instellen
2-38. Land kiezen
2-39. Tijdzone kiezen
2-40. Muisprotocoltype selecteren
2-41. Muisprotocol kiezen
2-42. Muispoort instellen
2-43. Muispoort instellen
2-44. Muisdaemon inschakelen
2-45. Het testen van de muisdaemon
2-46. Netwerkinstellingen - bovenste opties
2-47. Standaard MTA kiezen
2-48. Ntpdate instellingen
2-49. Netwerkinstellingen - onderste opties
2-50. Menu Instelmethode kiezen
2-51. Standaard bureaublad kiezen
2-52. Pakketcategorie kiezen
2-53. Pakketten selecteren
2-54. Pakketten installeren
2-55. Pakketinstallatie bevestigen
2-56. Gebruiker kiezen
2-57. Gebruikersinformatie toevoegen
2-58. Gebruikers en groepbeheer
2-59. Install afsluiten
20-1. Aaneengeschakeld georganiseerd
20-2. Verdeeld georganiseerd
20-3. RAID-5 georganiseerd
20-4. Een eenvoudig Vinum volume
20-5. Een gespiegeld Vinum volume
20-6. Een verdeeld Vinum volume
20-7. Een gespiegeld en verdeeld Vinum volume
Lijst van voorbeelden
2-1. Gebruik van een bestaande, ongewijzigde partitie
2-2. Een bestaande partitie verkleinen
3-1. Voorbeeld schijf-, slice- en partitienamen
3-2. Conceptmodel van een schijf
4-1. Handmatig packages downloaden en lokaal installeren
11-1. Een wisselbestand aanmaken op FreeBSD
12-1. boot0 schermafbeelding
12-2. boot2 schermafbeelding
12-3. Onveilige console in /etc/ttys
13-1. Een gebruiker toevoegen aan FreeBSD
13-2. Interactief accounts verwijderen met rmuser
13-3. Interactieve chpass door superuser
13-4. Interactieve chpass door een gewone gebruiker
13-5. Wachtwoord wijzigen
13-6. Als superuser het wachtwoord van een andere gebruiker wijzigen
13-7. Groepen toevoegen met pw(8)
13-8. Gebruikers aan groepen toevoegen met pw(8)
13-9. id(1) gebruiken om groepslidmaatschap te bepalen
14-1. SSH gebruiken om een veilige tunnel te maken voor SMTP
18-1. Het gebruik van dump via ssh
18-2. Het gebruik van dump via ssh met ingestelde RSH
18-3. Script voor het aanmaken van de opstartdiskette
18-4. mdconfig gebruiken om een bestaand beeld van een bestandssysteem te mounten
18-5. Nieuwe bestandsgebaseerde schijf aanmaken met mdconfig
18-6. Instellen en mounten van een bestandsgebaseerde schijf met mdmfs
18-7. Nieuwe geheugengebaseerde schijf aanmaken met mdconfig
18-8. Nieuwe geheugengebaseerde schijf aanmaken met mdmfs
24-1. Terminalregels aan /etc/ttys toevoegen
26-1. Configureren van de sendmail toegangsdatabase
26-2. Mailaliassen
26-3. Voorbeeld van een mailtabel voor een virtueel domein
27-1. inetd een HangUP signaal sturen
27-2. Een export mounten met amd
A-1. SSH gebruiken om de src/ tree uit te checken:
A-2. Iets uitchecken uit -CURRENT (ls(1)):
A-3. SSH gebruiken om de src/ structuur uit te checken:
A-4. De versie van ls(1) in de 6-STABLE tak uitchecken:
A-5. Een lijst wijzigingen maken (als unified diffs) voor ls(1)
A-6. Uitzoeken welke modulenamen gebruikt kunnen worden:
    Volgende
    Voorwoord

Deze en andere documenten kunnen worden gedownload van ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/doc/.

Lees voor vragen over FreeBSD de documentatie alvorens contact te zoeken <questions@FreeBSD.org>.
Vragen over deze documentatie kunnen per e-mail naar <doc@FreeBSD.org>.